Optimal control of electric energy quality, based on lexicographic approach

Abstract

Ważnymi elementami dużych i złożonych systemów energetycznych są systemy zasilania energią elektryczną, które pełnią funkcję zapewniania jakości energii elektrycznej na zaciskach odbiorników energii elektrycznej. Opracowanie i wdrożenie specjalnych metod i środków umożliwiających syntezę odpowiednich urządzeń technicznych, które zapewnią możliwość uzyskania podstawowych wskaźników jakości energii elektrycznej w granicach DCTU (norma państwowa Ukrainy) EN 50160:2014, jest istotnym problemem technicznym. Biorąc pod uwagę fakt, że wskaźniki jakości odpowiadają różnym trybom pracy odbiorców systemów zasilania energią elektryczną, pojawia się problem poszukiwania metod, które odpowiednio odzwierciedlałyby proces zużycia energii. W takich warunkach eksploatacji nowoczesnych systemów zasilania energią elektryczną wskazane jest stosowanie metod poszukiwania optymalnych rozwiązań, które umożliwiłyby jednoczesny wpływ na poprawę (lub niepogorszenie) wskaźników jakości energii elektrycznej. W niniejszym artykule rozważono teoretyczne aspekty zastosowania jednej z najbardziej odpowiednich metod rozwiązania tego problemu, która odnosi się do metod wielokryterialnych, gdy nie jest możliwe wyrażenie w prosty sposób potrzeby zwiększenia lub zmniejszenia jednego kryterium efektywności (wskaźnika jakości) i konieczne jest uwzględnienie nie jednego kryterium, ale zestawu kryteriów cząstkowych, które tworzą kryterium wektorowe. Sformułowano i rozważono odpowiednie modele matematyczne dla jednego z powszechnie stosowanych problemów optymalizacji jakości energii elektrycznej. Przedstawiono praktyczny przykład ich zastosowania, który umożliwi uproszczenie obliczeń i zapewni odpowiednią realizację procesów optymalizacji.

Important components of large and complex energy systems are electric energy supply systems, which perform the function of providing electric energy quality at the clamps of electric energy consumers. Development and realization of special methods and measures, enabling to synthesize the corresponding technical facilities, which will provide the possibility to obtain the basic indices of electric energy quality within the limits of DCTU (State standard of Ukraine) EN 50160:2014, is relevant technical problem. Taking into account the fact that quality indices correspond to different operation modes of electric energy supply systems consumers, the problem of searching methods, which would adequately represent the process of energy consumption, arises. In such operation conditions of modern systems of electric energy supply it is expedient to use the methods of searching optimal solutions which would enable to influence simultaneously the improvement (or non-worsening) of the quality indices of electric energy. The given paper considers theoretical aspects of using one of the most suitable methods for the solution of this problem, which relates to multicriterial ones, when it is not possible to express in simple terms the need to increase or decrease one efficiency criterion (quality index) and it is necessary to consider not one criterion but a set of partial criteria which form vector criterion. Corresponding mathematical models for one of the widely used problems of electric energy quality optimization have been formulated and considered. Practical example of their application has been presented, it will give the possibility to simplify the computations and provide adequate realization of optimization processes.